Nöbetçi Eczaneler
Geleneksel enformasyon alışverişinin yerini yapay zekâ tabanlı sistemlerin aldığı günümüzde, bireylerin neyi görüp neyi duyacağına kimin karar verdiği sorusu uluslararası platformlarda yüksek sesle tartışılmaya başlandı. Bu kapsamda İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenen TRT World Forum etkinliğinin kapanış oturumunda kürsüye çıkan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, modern dünyanın en büyük manipülasyon araçlarından biri haline gelen algoritmik sistemlere karşı dikkat çeken çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.Etkinlik boyunca yaptığı konuşmada medyanın geçirdiği evrimi, ticari kaygıların yönlendirdiği dijital mecraları ve genç kuşakların maruz kaldığı yapısal tehlikeleri çok boyutlu bir perspektifle ele aldı.
GELENEKSEL MEDYANIN KAPI BEKÇİLİĞİNDEN ALGORİTMİK BELİRSİZLİĞE GEÇİŞ
Geçmiş yüzyıllar boyunca basılı ve görsel yayıncılığın en temel işlevlerinden birinin haberlerin doğruluğunu denetleyen birer kapı bekçisi niteliği taşımak olduğunu vurgulayan İletişim Başkanı Burhanettin Duran, bu mekanizmanın kasti hataları ve telafisi güç zararları önlemede hayati bir rol üstlendiğini ifade etti. Bu durumun romantize edilmemesi gerektiğini ve geçmişte de ticari kaygılar ile siyasi gerçekliklerin varlığını sürdürdüğünü belirten Duran, buna rağmen her editoryal kararın altında gerçek bir imzanın ve buna bağlı mesleki sorumluluğun bulunduğunu hatırlattı. Günümüzde ise bu süzgecin tamamen ortadan kalktığını ve kararların arkasında yüzleşilebilecek tek bir muhatabın dahi kalmadığı dijital bir girdaba sürüklendiğimizi dile getirdi. Habercilik dünyasının yapay zekâ mekanizmalarının insafına terk edilmesinin,enformasyonun güvenilirliğini temelden sarstığını sözlerine ekledi.
BİR AVUÇ ŞİRKETİN TEKELİNDE ŞEKİLLENEN DÜŞÜNCE DÜNYASI
Doğrulanmış ve kamu yararı taşıyan verilerin nitelikli olmasının artık kitlelere ulaşmak için tek başına yeterli olmadığını kaydeden Burhanettin Duran, algoritmik filtrelerin doğru bilgiyi bastırırken provokatif ve yanıltıcı içeriklerin dakikalar içinde kıtalar arası yayılmasına olanak tanıdığına dikkat çekti. Bu tablonun temel bir çelişkiyi doğurduğunu belirten Duran, hangi haberin milyonlarca insana ulaştığının ve hangilerinin bilinçli olarak arka planda bırakıldığının kimler tarafından belirlendiği sorusunu yöneltti. Algoritmaların asla tarafsız olmadığının, aksine arka planda çok güçlü insan tercihleri barındırdığının altını çizen İletişim Başkanı, ticari ve siyasi çıkarlar peşinde koşan sınırlı sayıdaki teknoloji devinin insanların gördüğü alanı kontrol etmesi durumunda, toplumların düşünce yapısını da doğrudan yönlendirebileceğini açıkça ifade etti.
GAZETECİLİĞİN BAĞIMSIZLIĞI VE FİNANSAL ZORLUKLARLA MÜCADELESİ
Haber üretimi sürecinde aylarca veri doğrulayan, saha araştırmaları yürüten ve röportajlar gerçekleştiren basın emekçilerinin dijital platformların gölgesinde büyük ekonomik sıkıntılarla boğuştuğuna değinen Duran, tek bir tuşla yayımlanan doğrulanmamış içeriklerin sektöre büyük bir darbe vurduğunu ifade etti. Savaş sahalarında hayatı pahasına görev yapan muhabirlerin ve arka planda operasyonu yürüten ekiplerin korunması gerektiğine işaret eden İletişim Başkanı, bağımsız gazeteciliğin yaşayabilmesi için nitelikli finansal desteğe, güçlü mesleki etkilere ve en önemlisi kamunun habere engelsiz bir şekilde ulaşabilme özgürlüğüne acil ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
GELECEK NESİLLERİN HAFIZASI VE KÜLTÜREL MİRAS TEHLİKEDE
Endişelerin en derin noktasını ulusal kimliklerin, dillerin ve kolektif hafızanın geleceğinin oluşturduğunu belirten Burhanettin Duran, günümüz genç jenerasyonlarının tarihlerini ve kültürel değerlerini artık tamamen dijital platformlar üzerinden öğrendiğini hatırlattı. Çevrim içi ortamlarda araştırma yapan gençlerin geçmişlerine dair edindiği bilgilerin dahi bu sistemler tarafından kurgulandığını vurgulayan Duran, gelecek nesillerin neyi bilip neyi bilmeyeceğine sınırlı sayıdaki teknoloji şirketinin karar vermesinin kabul edilemez olduğunu belirtti. İzlenen ve okunan her şeyin ticari çıkarlara hizmet ettiği bir düzende bireylerin fikirlerini hâlâ özgürce şekillendirip şekillendirmediğini sorgulayan İletişim Başkanı, kıtalar arasında devasa veri transferleri yöneten bu güce karşı ulusların tek başına yeterli olamayacağını, acilen küresel kuralların ve bağlayıcı yasal çerçevelerin hayata geçirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.