Nöbetçi Eczaneler
Vücudun metabolik dengesini derinden sarsan bu rahatsızlıkla mücadelede, sadece ilaç tedavisine odaklanmak yerine günlük alışkanlıkları kökten değiştirmek büyük fark yaratıyor.Konunun uzmanları, özellikle doğru tabak modelleri ve düzenli fiziksel hareketlilik sayesinde hastalığın gelişim sürecinin durdurulabileceğine veya tamamen önlenebileceğine dikkat çekiyor.
DİYABETİN VÜCUTTAKİ GİZLİ ETKİLERİ VE BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM
Kan şekerindeki yükselmelerin tek başına bir veri olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan sağlık profesyonelleri,hastalığın sistemik etkilerine karşı uyarıyor. Medicana Konya Hastanesi Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Dyt. Beyza Vural Öten, diyabet yönetiminin sadece kan şekeri yüksekliğini takip etmekten ibaret olmadığını ifade etti. Yüksek seyreden kan şekerinin sinsi bir şekilde ilerleyerek yıllar içerisinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Öten, bu durumun kalp sağlığı, böbrek sağlığı, göz ve sinir sistemi üzerinde doğrudan tahribat oluşturduğunu kaydetti.Bu nedenle diyabet tanısı almış bireylerde yalnızca glikoz değerlerinin değil; beslenme düzeninin, fiziksel aktivite seviyesinin ve kalp damar sağlığının da eş zamanlı olarak ele alınması gerektiği vurgulandı.
AKDENİZ TİPİ BESLENME VE SIVI KALORİ TEHLİKESİ
Sürdürülebilir bir sağlık tablosu için mucizevi tek bir gıdadan ziyade istikrarlı alışkanlıkların benimsenmesi büyük önem taşıyor. Küçük değişimlerin istikrarlı şekilde sürdürüldüğünde kalıcı beslenme alışkanlıklarına dönüştüğünü dile getiren Dyt. Beyza Vural Öten, diyabet yönetiminde Akdeniz tipi bir beslenme modelini önerdiklerini aktardı. Bu beslenme düzeninin temel taşlarını mevsim sebzeleri, kuru baklagiller, sağlıklı yağlar, zeytinyağı, ceviz, badem ve balık gibi nitelikli gıdaların oluşturduğunu belirten Öten, özellikle bitkisel protein ve yüksek lif kaynağı olması sebebiyle kuru baklagillerin her gün mutlaka tüketilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Beslenme planlamasında sıklıkla gözden kaçan gizli şeker kaynaklarına da değinen uzman isim, sıvı kalorilere karşı çok dikkatli olunması gerektiğini belirtti. Şekerli içeceklerin, hazır meyve sularının ve şekerli kahvelerin kan şekerinde ani ve yüksek sıçramalara yol açtığını hatırlatan Dyt. Beyza Vural Öten, meyvelerin suyunu sıkarak tüketmek yerine posasından ve lifinden faydalanmak adına tanesiyle yenilmesinin çok daha sağlıklı bir tercih olacağını ifade etti.
TİP 2 DİYABET 20’Lİ YAŞLARA KADAR GERİLEDİ
Diyabet türleri arasındaki temel farklara ve risk gruplarına ilişkin önemli bilgiler paylaşan Beyza Vural Öten, otoimmün bir rahatsızlık olan Tip 1 diyabetin beslenme veya yaşam tarzı değişiklikleriyle önlenmesinin mümkün olmayabileceğini belirtti. Buna karşın Tip 2 diyabetin büyük bir kısmının yaşam tarzı değişikliği ile önlenebileceğini vurgulayan Öten,risk grubunda yer alan bireylerin düzenli sağlık taramalarını aksatmaması gerektiğini söyledi. Özellikle fazla kilosu olan bireyler, ailesinde Tip 2 diyabet geçmişi bulunanlar, hareketsiz yaşam sürenler, polikistik over sendromu olan kadınlar ve hipertansiyon hastalarının belirli aralıklarla diyabet riski açısından kontrol edilmeleri gerektiği ifade edildi.Hastalığın görülme yaşının artık 40’lı yaşlardan 20’li yaşlara kadar gerilediğine dikkat çeken Öten, erken dönemde atılacak yaşam tarzı adımları ve diyetisyen desteğiyle bu tablonun yönetilebilir olduğunu dile getirdi.
KARBONHİDRAT SEÇİMİ VE KAN ŞEKERİ DENGESİ
Kan şekeri dalgalanmalarında tek suçlunun sofra şekeri olmadığını belirten Dyt. Beyza Vural Öten, günlük tüketilen karbonhidratların miktarına ve hangi besinlerle eşleştirildiğine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Ekmek, pilav, makarna, meyve ve süt ürünleri gibi gıdaların da karbonhidrat içerdiğini hatırlatan Öten, beyaz ekmek ve reçelle yapılan bir kahvaltı ile tam buğday ekmeği, yumurta, peynir ve yeşilliklerle hazırlanan bir öğünün vücutta tamamen farklı metabolik yanıtlar oluşturduğunu aktardı. Kan şekerini yükseltme hızlarının birbirinden farklı olması sebebiyle karbonhidratların doğru miktarda ve dengeli besin öğeleriyle birleştirilmesi gerektiğini vurgulayan Öten; ailesinde diyabet öyküsü bulunan, bel çevresi geniş, fazla kilolu ve hareketsiz kişilerin düzenli aralıklarla açlık kan şekeri, 3 aylık şeker ortalaması ve açlık insülini değerlerine baktırarak hastalığın ortaya çıkışını geciktirebileceklerini sözlerine ekledi.